Johannes Paulus II over het Heilig Hart

 

Johannes Paulus II

Brief aan de Generaal-Overste van de Sociëteit van Jezus

Paray-le-Monial (Frankrijk)

5 oktober 1986

Aan de Zeer Eerwaarde Pater Peter-Hans Kolvenbach

Generaal-Overste van de Sociëteit van Jezus

Ter gelegenheid van mijn pelgrimstocht naar Paray-le-Monial, verlang ik te komen bidden in de kapel waar het graf van de Zalige Claude de La Colombiëre (1641-1682)[1] wordt vereerd. Hij was de “trouwe dienaar”, die de Heer in Zijn voorzienende liefde als geestelijk leidsman heeft gegeven aan de Heilige Margareta-Maria Alacoque. Daarom was hij ook de eerste die ertoe gebracht werd haar boodschap te verspreiden. In de weinige jaren van zijn religieuze leven en zijn intense dienst heeft hij zich getoond als een “voorbeeldige zoon” van de Sociëteit van Jezus. Volgens het getuigenis van de Heilige Margareta-Maria zelf heeft Christus aan hem de taak toebedeeld de eredienst voor Zijn Heilig Hart te verspreiden.

Ik weet met welke grote generositeit de Sociëteit van Jezus deze bewonderenswaardige zending ter harte heeft genomen en met welk een ijver zij de voorbije drie eeuwen geprobeerd heeft deze taak uit te voeren. Maar bij deze plechtige gelegenheid verlang ik alle leden van de Sociëteit aan te sporen om met nog meer ijver deze devotie te bevorderen, een devotie die méér dan ooit beantwoordt aan de verwachtingen van onze tijd.

Immers, indien de Heer in zijn Voorzienigheid gewild heeft dat, aan het begin van de moderne tijd in de 17^e eeuw, vanuit Paray-le-Monial een krachtig elan ten gunste van de devotie voor het Hart van Christus zou uitgaan en dit op de wijze zoals deze in de openbaringen aan de Heilige Margareta-Maria zijn gegeven, dan is het toch ook zo dat de wezenlijke elementen van deze devotie op permanente wijze toebehoren aan de Kerk doorheen haar gehele geschiedenis. Want, vanaf het begin, heeft de Kerk haar blik gericht op het doorboorde Hart van Christus op het kruis, van waaruit bloed en water stromen, symbolen van de sacramenten die bepalend zijn voor de Kerk. In het Hart van het mensgeworden Woord hebben de Vaders van het Oosten en het Westen het begin gezien van geheel het verlossingswerk, vrucht van de liefde van de goddelijke Verlosser, waarvan het doorboorde Hart een bijzonder expressief symbool is. Het verlangen “de Heer op intieme wijze te kennen” en met Hem “een gesprek aan te gaan”, van hart tot hart, is, dankzij de Geestelijke Oefeningen, kenmerkend voor de apostolische en geestelijke dynamiek van Ignatius en dit geheel ten dienste van de liefde van het hart van God.

Het Tweede Vaticaans Concilie herinnert ons eraan dat Christus, het mensgeworden Woord,  “ons met een menselijk hart heeft liefgehad”[2] en het verzekert ons: de boodschap van de Kerk “betekent geen aantasting van de mens, maar geeft hem veeleer licht, leven en vrijheid om zich te kunnen ontwikkelen; en buiten deze boodschap is niets in staat, het hart van de mens te bevredigen.”[3] Dichtbij het Hart van Christus leert het hart van de mens de ware en unieke zin van zijn leven en zijn bestemming kennen; begrijpt het de waarde van een leven dat authentiek christelijk is en weet het zich te beschermen tegen bepaalde perversies van het menselijk hart en is het in staat de kinderlijke liefde jegens God te verbinden met de liefde voor de naaste. Op deze wijze – en dit is het ware eerherstel dat door het Hart van de Verlosser gevraagd wordt – zal op de opeengestapelde ruïnes van haat en geweld de beschaving van het Hart van Christus kunnen opgebouwd worden.

Dit zijn de redenen waarom ik ten zeerste verlang dat u met volharding voortgaat met de verspreiding van de waarachtige eredienst van het Hart van Christus en dat u altijd bereid bent mijn broeders in het bisschopsambt daadwerkelijk te helpen deze eredienst overal te verspreiden door ervoor te zorgen dat de meest geschikte middelen gevonden worden om deze eredienst aan te bieden en te voltrekken zodanig dat de mens van vandaag, met zijn eigen mentaliteit en gevoeligheid, in de eredienst van het Hart van Christus het ware antwoord vindt op zijn vragen en verwachtingen.

Net zoals vorig jaar bij gelegenheid van het congres van het Apostolaat van het Gebed toen ik aan u in het bijzonder dit Apostolaat heb toevertrouwd dat zo nauw verbonden is met de devotie tot het Heilig Hart, zo vraag ik ook vandaag, tijdens mijn pelgrimstocht naar Paray-le-Monial, dat u alle mogelijke inspanningen zou verrichten om op steeds betere wijze de zending te vervullen die Christus zelf aan u heeft toevertrouwd, nl. de verspreiding van de eredienst van zijn goddelijk Hart.

De rijke, geestelijke vruchten die de devotie voor het Hart van Jezus heeft voortgebracht zijn genoegzaam bekend. Deze devotie drukt zich in het bijzonder uit in de praktijk van het heilig uur, de biecht en de H. Communie op de eerste vrijdagen van de maand en op deze wijze heeft deze devotie ertoe bijgedragen dat generaties van christenen aangespoord werden tot een intenser gebed en een meer veelvuldige deelname aan de sacramenten van Biecht en Eucharistie. Dit zijn tevens de wegen die wenselijke zijn om ook vandaag aan de gelovigen voor te houden.

Moge de moederlijke bescherming van de Heilige Maagd Maria u bijstaan: het was tijdens het feest van de Visitatie dat in 1688 deze zending aan jullie werd toevertrouwd. Moge bij uw apostolisch werk de Apostolische Zegen, die ik van harte aan de gehele Sociëteit van Jezus vanuit Paray-le-Monial geef, een steun en bemoediging zijn!

Vertaling uit het Frans: Dr. J. Vijgen

Bron: www.vatican.va

---

[1] Op 31 mei 1992 volgde zijn heiligverklaring.

[2] Gaudium et spes 22

[3] Gaudium et spes 21

Vaticanum II en het Heilig Hart

Uit de brief Diserti interpretes van Paulus VI aan oversten van instituten die toegewijd zijn aan het Heilig Hart van Jezus (25 mei 1965)

"Zoals immers iedereen weet is de eerste bedoeling van het concilie, dat op alle terreinen en sectoren van het christelijk leven een vernieuwing van het publiek en persoonlijk handelen wordt bereikt en daartoe heeft het concilie het glanzend mysterie van de heilige Kerk in het licht gesteld. Dit geheim echter kan men niet juist begrepen, wanneer de harten zich niet richten op die eeuwige liefde van het mensgeworden Woord, waarvan Zijn gewond Hart zo een duidelijk teken is.

Zoals wij immers lezen in de dogmatische constitutie van het concilie over dit onderwerp groeit de Kerk, “reeds in mysterie aanwezig, in de wereld door de kracht van God. Dit begin en deze groei worden verzinnebeeld door het bloed en het water, vloeiend uit de geopende zijde van de gekruisigde Jezus (Lumen gentium, nr. 3). Inderdaad de Kerk is geboren uit het doorstoken Hart van de Verlosser en zij wordt erdoor gevoed, want Christus “heeft zich voor haar overgeleverd om haar te heiligen, haar reinigend door het waterbad met het woord” (Ef. 5, 25-26).

Het is dan ook waarlijk noodzakelijk, dat de gelovigen zowel in de gevoelens van hun persoonlijk godsdienstig leven als in uitingen van de openbare eredienst dit Hart, uit wiens volheid wij allen ontvangen hebben, hun eer betuigen.  

Van Hem kunnen zij op volmaakte wijze leren, hoe zij moeten leven om juist te beantwoorden aan de eisen van deze tijd. 
Hier immers, wij bedoelen in het Hart van Jezus, vinden wij de bron en het beginsel van de heilige liturgie, want Hij is de heilige tempel Gods, vanwaar naar de eeuwige Vader het offer van verzoening opstijgt, waardoor Hij in staat is voor altijd hen te redden, die door zijn tussenkomst tot God willen naderen (Hebr, 7, 25).

Hier vindt de Kerk ook het verlangen om alle middelen en wegen te zoeken, die onze gescheiden broeders doen komen tot de volle eenheid rond de stoel van Petrus, die zelfs ook degenen, die niet christen zijn, met ons “doen kennen de enig ware God en Hem, die Hij gezonden heeft, Jezus Christus” (Joh. 17, 3).

De pastorale ijver immers en de missionaire verlangens zullen dan juist branden, wanneer priesters en leken omwille van Gods eer, met het voorbeeld van de eeuwige liefde, die Christus ons betoonde, voor ogen, hun krachten zullen geven om de ondoorgrondelijke rijkdommen van Christus aan allen bekend te maken.
Wij weten allen, dat daar juist de grote verlangens liggen, die het oecumenisch concilie met vooruitziende blik en niet zonder de hulp van de Heilige Geest in de harten van de gelovigen oproept. Bij al onze pogingen nu, om op gelukkige wijze te verwerkelijken wat wij hopen, moeten wij telkens opnieuw aan de Goddelijke Verlosser vragen om de kracht en het licht, omdat Zijn doorstoken Hart zulke krachtige motieven verschaft om dit te verwezenlijken.

Voor eerdere bijdragen over het H. Hart, zie hier
Voor enkele gebeden zie hier

Een Zalig Hoogfeest!

Is dit niet het programma van het Tweede Vaticaans Concilie en van mijn eigen pontificaat?

De maand juni is van oudsher de maand die toegewijd is het Heilig Hart van Jezus; net zoals we ook de meimaand (Maria), oktober (Rozenkrans), april(H. Jozef) kennen. Het feest van het Heilig Hart werd voor bepaalde bisdommen ingesteld door Clemens XIII in 1765 en uitgebreid naar de hele Kerk door de zalige Pius IX in 1856. Paus Leo XIII verhief het feest tot de eerste rang en wijdde in 1899 met de encycliek Annum Sacrum het gehele menselijk geslacht toe aan het Heilig Hart van Jezus. (Rkdocumenten.nl biedt hierover een informatief dossier)
Een weinig bekende boodschap schreef paus Johannes Paulus II op 11 juni 1999 bij de honderdste verjaardag van deze toewijding.
Hierin schrijft hij ondermeer: "Tevens klinken de woorden van Leo XIII nog altijd actueel: “Wij moeten onze toevlucht nemen die Hij die is de Weg, de Waarheid en het Leven. Wij zijn afgedwaald, wij moeten terugkeren op de Weg; de geesten zijn verduisterd, we moeten de duisternis verdrijven door het licht van de Waarheid; de dood heeft de overhand gekregen, we moeten het Leven doen triomferen.” (Annum Sacrum, o.c., p. 78). Is dit niet het programma van het Tweede Vaticaans Concilie en van mijn eigen pontificaat?"

Litaniae de Sacratissimo Corde Iesu

Kyrie, eleison.
Christe, eleison.
Kyrie, eleison.
Christe, audi nos.
Christe, exaudi nos.
Pater de caelis, Deus,
Fili, Redemptor mundi, Deus,
Spiritus Sancte, Deus,
Sancta Trinitas, unus Deus,

Cor Iesu, Filii Patris aeterni, miserere nobis
Cor Iesu, in sinu Virginis Matris a Spiritu Sancto formatum,
Cor Iesu, Verbo Dei substantialiter unitum,
Cor Iesu, maiestatis infinitae,
Cor Iesu, templum Dei sanctum,
Cor Iesu, tabernaculum Altissimi,
Cor Iesu, domus Dei et porta caeli,
Cor Iesu, fornax ardens caritatis,
Cor Iesu, iustitiae et amoris receptaculum,
Cor Iesu, bonitate et amore plenum,
Cor Iesu, virtutum omnium abyssus,
Cor Iesu, omni laude dignissimum,
Cor Iesu, rex et centrum omnium cordium,
Cor Iesu, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae,
Cor Iesu, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis,
Cor Iesu, in quo Pater sibi bene complacuit,
Cor Iesu, de cuius plenitudine omnes nos accepimus,
Cor Iesu, desiderium collium aeternorum,
Cor Iesu, patiens et multae misericordiae,
Cor Iesu, dives in omnes qui invocant te,
Cor Iesu, fons vitae et sanctitatis,
Cor Iesu, propitiatio pro peccatis nostris,
Cor Iesu, saturatum opprobriis,
Cor Iesu, attritum propter scelera nostra,
Cor Iesu, usque ad mortem oboediens factum,
Cor Iesu, lancea perforatum,
Cor Iesu, fons totius consolationis,
Cor Iesu, vita et resurrectio nostra,
Cor Iesu, pax et reconciliatio nostra,
Cor Iesu, victima peccatorum,
Cor Iesu, salus in te sperantium,
Cor Iesu, spes in te morientium,
Cor Iesu, deliciae Sanctorum omnium,
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, (parce nobis, Domine.)
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, (exaudi nos, Domine.)
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, (miserere nobis, Domine.)
Iesu, mitis et humilis Corde, (Fac cor nostrum secundum Cor tuum.)

Oremus. Omnipotens sempiterne Deus, respice in Cor dilectissimi Filii tui et in laudes et satisfactiones, quas in nomine peccatorum tibi persolvit, iisque misericordiam tuam petentibus, tu veniam concede placatus in nomine eiusdem Filii tui Iesu Christi: Qui tecum vivit et regnat in saecula saeculorum. (Amen.)

Zie ook hier